PED Talks, over pedagogische moed in het beroepsonderwijs

PED Talks door Marja Liefaard en Marlous Wessels is een openhartig boekje over pedagogische moed in het beroepsonderwijs. Het boekje bevat interviews met achttien docenten en studenten van het Albeda College en de Lentiz Onderwijsgroep. Zij vertellen openhartig over wat hen motiveert en stimuleert in hun dagelijkse ontmoetingen op school.. Het boek is een pleidooi voor de pedagogische relatie. Auteur Marja Liefaard: “De persoonlijke, pedagogische interactie  tussen docent en student is één van de minst besproken onderwerpen van het leraarschap. Professionalisering en waardering van docenten hebben vooral betrekking op de instrumentele en functionele aspecten: lesaanpak, didactiek, methodiek en inzet van ict en nieuwe media. PED Talks bevat boeiende verhalen van jonge en wat oudere mensen met idealen, die ons een inkijkje geven in wat werkt of (nog) niet werkt in hun contacten. Hoe verschillend de verhalen ook zijn, ze bevestigen allemaal dat de sleutel tot succes in het onderwijs ligt in de verbinding tussen student en docent. In elk verhaal zijn diverse elementen van een succesvolle pedagogische relatie te ontdekken.”
Quote docent: ‘Je moet leren om je persoonlijkheid in je beroep te krijgen en je beroep in je persoonlijkheid. Eigenlijk gaan de docentenopleidingen ervan uit dat je al een goede docent bent en dat je nog wat tools mist. Maar je hebt niets aan gereedschap als je de juiste instelling niet hebt. Wie je bent en je innerlijke drijfveren spelen toch de hoofdrol in het leraarschap.’
Quote student: ‘Ja, ik ben 18 jaar. Ik ben volwassen, maar dat betekent niet dat het in mijn hoofd ook zo zit. Hoe hoog je ook studeert, hoe oud je ook bent, de persoonlijke aandacht is onmisbaar.’

ped talks einstein

Op 11 maart 2015 werd tijdens een kennisdebat de verhalenbundel PED Talks gelanceerd. Margriet Oosterveen brengt verslag uit van de presentatie:

De kracht van het verhaal

Het is het verhaal van Koos Leeuwenstein en Joey.
Twee jaar geleden stonden Koos en ik tegenover elkaar op een feestje, ieder met een glas wijn in de hand. Hij sprak vol vuur over zijn bedrijf Cofano. Iets met digitale oplossingen en systemen. Het woord cloud viel veel. Toen hij zag dat ik steeds minder begreep van zijn wolkendek, vroeg hij wat ik deed in het dagelijks leven. Toen was het mijn beurt om te vertellen over voortijdig schoolverlaten, plusvoorzieningen, verantwoordingen aan de gemeenten. In zijn ogen groeide een cloud van onbegrip.
De titel PED Talks is een vette knipoog naar TED talks. Een Ted talk is een kort uniek verhaal dat een bepaalde visie uitdraagt en inspirerend is.

Met deze woorden opent Marja Liefaard haar verhaal op 11 maart jl. tijdens het Kennisdebat Pedagogiek, bij de overhandiging van het eerste exemplaar van het boekje PED Talks aan Renata Voss. De bundel bevat 18 persoonlijke en inspirerende verhalen; verhalen die laten zien wat er gebeurt in de kern van het onderwijs: de ontmoeting tussen docent en student.
Het Kennisdebat Pedagogiek vormde de afsluiting van het project ‘Van pedagogische verlegenheid naar pedagogiek als tweede natuur’, een samenwerking tussen Albeda College, Lentiz Onderwijsgroep en het Lectoraat van Piet Boekhoud ‘Pedagogiek van het Beroepsonderwijs’. Het project omvatte een professionaliseringsprogramma van drie sessies, uitgevoerd met drie onderwijsteams (twee van Albeda en één van Lentiz) en een reeks interviews met docenten en studenten uit de betreffende teams. De verhalen zijn opgeschreven, gebundeld en van een kader voorzien door Marja Liefaard m.m.v. Marlous Wessels.
De interviewbundel werd mogelijk gemaakt met financiële ondersteuning van het Sint Laurensfonds[1].
Marja vervolgt haar verhaal:

‘Ik heb er één’, zei Koos plotseling.‘Ik heb zo’n drop-out. Ik heb hem vorige week de leiding over de afdeling gegeven. Zelden zo’n goede jongen gehad: analytisch, stimulerend, kan prima samenwerken en slim.Ongelooflijk’.
Koos brengt Marja in contact met Joey.‘
Joey bleek een intelligente jongen die na de basisschool zich dankzij zijn slimheid een jaar of 3 door het vwo worstelt, maar dan langzaam de weg kwijt raakt. Huiswerk niet maken, veel afwezigheid, ontoelaatbaar gedrag, meedoen met vrienden.
Zijn schoolloopbaan laat zich voorspellen: van vwo naar zorgstructuur, van vwo naar havo, naar vmbo, naar rebound. Joey schaamt zich zichtbaar als hij me dit vertelt. ‘In mijn vrije tijd was ik wel leergierig hoor,’ zegt hij. ‘Ik combineerde bijvoorbeeld ict met natuurkunde en techniek: ik maakte een bestuurbare ballon’. Maar ja, deze kennis kon hij op school niet kwijt. ‘Ik was meer praktisch’, zeg maar.
Uiteindelijk gaat Joey naar het mbo. Daar krijgt hij een leraar die hem snapt en een band met hem opbouwt. Joey beleeft een ommekeer: de band met de leraar. Die volwassen benadering, serieus genomen worden en echt moeilijke taken uitvoeren met verantwoordelijkheid, dat heeft de ommekeer bewerkstelligd.
Een middagje bij Koos en Joey leverde veel inzichten op. Het was het bewijs dat zo’n verhaal over de persoonlijke, pedagogische relatie ertoe doet.
Zo’n verhaal helpt ons bij het vinden van antwoorden op de vragen: ‘Wat maakt dat jongeren het beste uit zichzelf willen halen en mee willen doen? Wat kan de leraar daarin betekenen? Wat moet een leraar daarvoor kunnen?’, aldus Marja Liefaard.

In de beschouwingen van de gastspreker legt Cok Bakker ons de vraag voor ‘Vraag je een gemiddelde persoon naar wat voor hem/haar een goede docent was, dan heeft dat altijd een relationele component’ Dat brengt ons tot de existentiële vraag ‘wat is goed (beroeps)onderwijs’ en ‘wat is dan een goede docent’.
De verhalenbundel geeft daar geen antwoord op, omdat daar ook geen eenduidig antwoord op te geven is. Wat de verhalenbundel ons wél biedt is een ‘instrument’ om met elkaar telkens weer het gesprek aan te gaan, op zoek naar eigen antwoorden. Met elkaar telkens dàt gesprek voeren, vormt een essentieel onderdeel van de professionaliteit van de docent.
Carlos van Kan wijst ons op het feit dat een docent tijdens de dagelijkse ontmoetingen met studenten voortdurend pedagogische beslissingen neemt. Leidend daarbij is de eigen, onderwijs-pedagogische visie van de docent: het patroon van waarden en idealen dat hij of zij nastreeft in de interacties met studenten. Carlos onderscheidt zes onderwijs-pedagogische visies die hij verbindt met uitspraken uit de verhalenbundel.

Het debat

Onder leiding van John Schobben gaan we met de forumleden Piet Boekhoud (directeur Nieuwe Kans), Ellen Klatter (lector Versterking Beroepsonderwijs Hogeschool Rotterdam), Mehmet Eryigit (Albeda College) , Mohamed Bouziane (New Life) , Theodoor van Baars (Albeda College), Anniek van Anraad (Albeda College) in debat

Volg mij
Facebooklinkedinmail
Deel deze tekst:
Facebooktwitterlinkedinmail